Bij IKC De Klimboom in Zoetermeer hebben ze losse burgerschapsactiviteiten tot een samenhangend en doordacht geheel gemaakt. De school, met een Daltonachtergrond (zelfstandigheid, samenwerking, verantwoordelijkheid en reflectie), deed al veel aan burgerschap, maar koppelde dit nog niet aan de conceptkerndoelen burgerschap. Na een herstelopdracht van de onderwijsinspectie besloot het team dit structureler aan te pakken.
Met ondersteuning van het Masterplan Basisvaardigheden ontdekte de school hoe haar bestaande werkwijze – zoals de leerlingenraad en de ‘leerlingenarena’ – al vol zat met democratische principes. Door kritische reflectie werden deze initiatieven verbonden aan de kerndoelen en kreeg het burgerschapsonderwijs meer richting en betekenis.
Het proces vroeg tijd en inspanning: niet iedereen stond meteen te springen om ‘weer iets nieuws’. Met begeleiding van een externe partij wist de schoolleiding het hele team te betrekken en eigenaarschap te creëren. Burgerschap is nu een vanzelfsprekend onderdeel van het schoolleven.
De Klimboom onderhoudt haar burgerschapscultuur door structureel te reflecteren op waarden, afspraken en gedrag. Samen met de leerlingen herzien ze in de gouden en zilveren weken ‘’de schoolgrondwet’’, een positief geheel van gezamenlijke afspraken in plaats van regels.
Dit praktijkvoorbeeld laat zien dat burgerschapsonderwijs begint bij wat een school al in huis heeft. Door bestaande waarden en praktijken te verbinden met kerndoelen, reflectie en teamontwikkeling, ontstaat duurzaam en inspirerend burgerschapsonderwijs dat écht van iedereen is – leerlingen, leraren en schoolleiding.
