Het Expertisepunt Burgerschap maakt in 2026 en 2027 leernetwerken mogelijk waarin curriculumproducten worden ontwikkeld. In een leernetwerk werken scholen voor voortgezet onderwijs samen aan een curriculumproduct waarin burgerschap wordt verbonden met een leergebied of vak. Dit gebeurt onder begeleiding van een vakdidactisch expert van een lerarenopleiding die is verbonden aan een hogeschool of universiteit.
De leernetwerken ontwikkelen curriculumproducten voor een leergebied of vak. Deze producten sluiten aan bij het onderwijsinhoudelijke deel van de burgerschapsopdracht: basiswaarden, sociale en maatschappelijke competenties en kerndoelen. Ook sluiten zij aan bij de onderwijskundige uitgangspunten van goed burgerschapsonderwijs: doelgericht, samenhangend en herkenbaar. Denk bijvoorbeeld aan een lessenserie of een uitgewerkte leerlijn. De producten worden vervolgens via het Expertisepunt Burgerschap gedeeld met andere scholen en het bredere onderwijsveld.
Het eindproduct bevat een gecombineerde uitwerking van een kerndoel voor een leergebied naar keuze met een kerndoel voor burgerschap. Het kan ook gaan om een gecombineerde uitwerking van een eindterm met het onderwijsinhoudelijke deel van de burgerschapsopdracht. Hierbij wordt uitgegaan van de nieuwe kerndoelen en examenprogramma’s. Deze zijn te raadplegen via actualisatiekerndoelen.nl en actualisatie-examenprogrammas.nl.
Het doel van het leernetwerk is om het curriculumbewustzijn van leraren te vergroten en hen te bekwamen in curriculumontwerp voor burgerschapsonderwijs. Een overzicht van kennis en vaardigheden waaraan gewerkt kan worden is te vinden in dit antwoord van de Kennisrotonde. Het curriculumproduct bevat een doordachte verbinding tussen burgerschapsonderwijs en een leergebied of vak. Ook bevat het een handleiding of bijlage met instructies voor het gebruik ervan. Zie ook ons zesstappenplan voor meer informatie over deze bredere verbinding.
Per leernetwerk is maximaal € 7.500 beschikbaar. Lerarenopleidingen van hogescholen en universiteiten kunnen uiterlijk 15 juni 2026 een voorstel voor een leernetwerk indienen.
Waarvoor?
Het Expertisepunt Burgerschap ondersteunt scholen die invulling willen geven aan hun burgerschapsonderwijs. Met deze leernetwerken maakt het Expertisepunt Burgerschap mogelijk dat leraren samen kennis en ervaring opbouwen. Zij werken aan deskundigheidsbevordering op het gebied van curriculumontwikkeling en ontwikkelen gezamenlijk een curriculumproduct waarin burgerschap wordt verbonden met een leergebied of vak.
Waar moet een leernetwerk aan voldoen?
- De doelen van het leernetwerk sluiten aan bij de wettelijke eisen voor burgerschapsonderwijs, zoals verwoord in de burgerschapsopdracht, en bij de kerndoelen voor burgerschap.
- Het leernetwerk richt zich op het voortgezet onderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs.
- Het leernetwerk sluit aan bij de behoeften van leraren, leerlingen en scholen in het voortgezet onderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs.
- Het leernetwerk ontwikkelt een of meer nieuwe curriculumproducten waarin burgerschap wordt verbonden met een leergebied of vak. De vorm van het product kan verschillen. Denk bijvoorbeeld aan een lessenreeks, voorbeeldleerlijn of projectweek.
- Het beoogde curriculumproduct combineert kerndoelen of eindtermen van een leergebied of vak met de wettelijke eisen voor burgerschapsonderwijs, zoals verwoord in de burgerschapsopdracht, of met een kerndoel voor burgerschap. Daarbij wordt gewerkt met de nieuwe kerndoelen en/of examenprogramma’s. Deze zijn te raadplegen via actualisatiekerndoelen.nl en actualisatie-examenprogrammas.nl.
- Het curriculumproduct bevat leerdoelen en succescriteria die zijn onderverdeeld in kennis, houdingen en vaardigheden.
- Het eindproduct van het leernetwerk wordt beschikbaar gesteld aan het onderwijsveld, in ieder geval via de website van het Expertisepunt Burgerschap.
- Het eindproduct is een afgerond curriculumproduct dat ook voor andere scholen duidelijk en bruikbaar is.
- Het eindproduct bevat een handleiding of toelichting voor het gebruik van het product, evenals differentiatieadviezen of -richtlijnen voor de inzet ervan in verschillende onderwijscontexten.
- De aanvrager onderbouwt dat de vakdidactisch expert beschikt over deskundigheid op het snijvlak van burgerschap en curriculumontwerp.
- Uit de aanvraag blijkt welke kennis en vaardigheden op het gebied van curriculumontwerp de vakdidactisch expert tijdens het leernetwerk bij de deelnemende leraren wil ontwikkelen.
- In alle communicatie-uitingen over het leernetwerk, zoals uitnodigingen, nieuwsberichten en berichten op sociale media, wordt vermeld dat het leernetwerk mede mogelijk is gemaakt door het Expertisepunt Burgerschap.
- Bij de start van het leernetwerk nemen naast de vakdidactisch expert minimaal acht leraren of andere onderwijsprofessionals deel, afkomstig van minimaal vier verschillende scholen in het voortgezet onderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs.
- Deelname aan het leernetwerk vraagt een tijdsinspanning van ongeveer 25 uur per deelnemer, waarvan minimaal 8 contacturen.
- Een fysieke startbijeenkomst en een fysieke eindbijeenkomst zijn verplicht. Tussen de bijeenkomsten door werken deelnemers aan de ontwikkeling van het curriculumproduct.
- Een medewerker van het Expertisepunt Burgerschap is bij de bijeenkomsten aanwezig en brengt expertise in. Halverwege het ontwikkeltraject wordt een tussenproduct van het leernetwerk voorgelegd aan en besproken met het Expertisepunt Burgerschap.
- Het leernetwerk wordt gepresenteerd als een gezamenlijke inspanning van de deelnemende scholen, de lerarenopleiding en het Expertisepunt Burgerschap. Daarbij wordt in communicatie over het leernetwerk gebruikgemaakt van de naam en het logo van het Expertisepunt Burgerschap.
- In of bij alle producten wordt standaard vermeld dat deze zijn voortgekomen uit een leernetwerk dat mede mogelijk is gemaakt door het Expertisepunt Burgerschap. Het intellectueel eigendom van de opbrengsten blijft bij de aanbieder van het leernetwerk.
- Na afloop van het leernetwerk levert de organisator het curriculumproduct en een verantwoording op. In deze verantwoording wordt in ieder geval ingegaan op de bestede uren en kosten, het aantal deelnemers, de aanpak, het verloop en de opbrengsten van het traject. Ook de resultaten van de evaluatie door de deelnemers maken deel uit van de verantwoording.
- Het leernetwerk wordt uiterlijk in juni 2027 afgerond. Het curriculumproduct en de verantwoording worden uiterlijk 31 augustus 2027 opgeleverd.
Wie kan een aanvraag doen?
Een contactpersoon kan namens een lerarenopleiding die is verbonden aan een hogeschool of universiteit een aanvraag indienen. De lerarenopleiding is verantwoordelijk voor de werving van leraren. Het kan daarbij ook gaan om een bestaand leernetwerk van een lerarenopleiding met leraren van scholen uit de regio.
Wat aanvragen?
Bekostiging kan worden aangevraagd voor materiële of personele kosten voor het leernetwerk, tot een maximum van € 7.500 inclusief btw. Het budget kan geheel of gedeeltelijk worden gebruikt als vergoeding voor deelnemende leraren of scholen. Uit het budget moeten alle kosten worden betaald, zoals de inzet van de vakdidactisch expert en de kosten voor faciliteiten. Het maximale uurtarief voor experts bedraagt € 125 inclusief btw, reis- en verblijfkosten.
Wanneer?
Het leernetwerk start in het najaar van 2026. De laatste bijeenkomst van het leernetwerk vindt uiterlijk in juni 2027 plaats.
Beoordelingscriteria
Het Expertisepunt Burgerschap hanteert de volgende criteria bij het beoordelen van de aanvragen:
- De aanvrager maakt concreet wat het leernetwerk oplevert: nieuwe producten of materialen waarin burgerschap en een leergebied of vak worden gecombineerd, en die, eventueel in aangepaste vorm, ook voor andere scholen bruikbaar zijn.
- Uit de bijgevoegde begroting blijkt helder en concreet waaraan de aangevraagde middelen worden besteed. Het aangevraagde budget past bij het aantal deelnemers en de verwachte opbrengsten van het leernetwerk.
- De aanvrager maakt duidelijk over welke vakdidactische expertise en burgerschapsexpertise de betrokken experts beschikken en hoe deze expertise wordt ingebracht in het leernetwerk.
- De aanvrager beschrijft uit hoeveel bijeenkomsten het leernetwerk bestaat, welke tijdsinspanning van deelnemers wordt verwacht en in welke vorm de bijeenkomsten plaatsvinden, bijvoorbeeld fysiek, online of hybride.
- De aanvrager beschrijft hoe deelnemers tijdens en tussen de bijeenkomsten werken aan de ontwikkeling van het curriculumproduct.
- De aanvrager maakt aannemelijk dat het leernetwerk voldoende deelnemers heeft of zal hebben.
Als er meer aanvragen aan de criteria voldoen dan kunnen worden gehonoreerd, wordt een nadere selectie gemaakt op basis van:
- spreiding over verschillende opleidingstypen en verschillende leergebieden of vakken;
- spreiding over verschillende soorten curriculumproducten.
Procedure
- De aanvraag moet uiterlijk maandag 15 juni 2026 worden ingediend via secretariaat@expertisepuntburgerschap.nl. Gebruik hiervoor het aanvraagformulier bekostiging leernetwerk door lerarenopleiding vo en voor de begroting het begrotingsformulier bekostiging leernetwerk door lerarenopleiding vo. Vragen over de aanvraag kunnen tot en met 15 juni 2026 worden gesteld via dit mailadres.
- Tussen 17 juni en 30 juni 2026 voert het Expertisepunt Burgerschap een gesprek met de aanvrager. In dit gesprek licht de aanvrager het plan voor het leernetwerk toe, inclusief de planning en de beoogde werkwijze om tot een curriculumproduct te komen. De aanvragers horen uiterlijk 3 juli 2026 of hun aanvraag is goedgekeurd. Als de aanvraag niet wordt goedgekeurd, ontvangt de aanvrager hiervan bericht met een motivatie.
- De aanvrager en het Expertisepunt Burgerschap ondertekenen uiterlijk 7 september 2026 de samenwerkingsovereenkomst. Deze overeenkomst wordt door het Expertisepunt Burgerschap opgesteld op basis van de goedgekeurde aanvraag en de hierboven geformuleerde voorwaarden voor een leernetwerk.
- Een leernetwerk gaat niet van start als er minder dan acht deelnemers zijn, afkomstig van minimaal vier verschillende scholen. Het Expertisepunt Burgerschap behoudt zich het recht voor de vergoeding voor het leernetwerk niet uit te keren of te verminderen als het aantal scholen of deelnemers na de start van het leernetwerk onder deze minimumaantallen zakt.
- Als op 1 september 2027 geen eindproduct en/of geen verantwoording is ingediend, behoudt het Expertisepunt Burgerschap zich het recht voor de vergoeding voor het leernetwerk niet uit te keren of te verminderen.
