Vrijheid lijkt vanzelfsprekend, maar staat wereldwijd onder druk. Juist daarom is Bevrijdingsdag een belangrijk moment om met leerlingen stil te staan bij de betekenis van vrijheid en democratie.
Op 5 mei vieren we in Nederland dat er einde kwam aan de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. Bevrijdingsdag is een moment om stil te staan bij de waarde van vrijheid, gelijkwaardigheid en democratie, en bij het besef dat deze niet vanzelfsprekend zijn.
Voor scholen is het een belangrijk moment om te werken aan burgerschap. Leerlingen kunnen nadenken over vragen als: wat betekent vrijheid voor mij? Wanneer staat vrijheid onder druk? En wat heeft dat te maken met onze democratische rechtsstaat?
Scholen hebben de opdracht om actief burgerschap en sociale cohesie te bevorderen. Dat betekent dat leerlingen kennis en respect ontwikkelen voor basiswaarden zoals vrijheid en gelijkwaardigheid, die zijn vastgelegd in de Grondwet en mensenrechten.
Hoe geef je daar concreet vorm aan? Welke informatie en leermiddelen kun je gebruiken? En hoe zorg je dat deze dag zichtbaar bijdraagt aan je burgerschapsonderwijs? Hieronder vind je een overzicht van geschikte leermiddelen en inspiratie voor in de klas.
Het Nationaal Comité 4 en 5 is een Nederlandse organisatie die de Nationale Dodenherdenking op 4 mei bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam en de Nationale Viering van de Bevrijdingsdag op 5 mei organiseert. Ze heeft ook educatiepagina’s met leermiddelen:
Vrijheidscolleges zijn inspirerende verhalen over vrijheid die gepresenteerd worden door heel het land. Ze inspireren jong en oud om stil te staan bij vrijheid als waarde. Sinds 2013 maakt ze programma’s over leven in oorlog en conflict, democratie en rechtstaat. Met bekende sprekers koppelt ze onderwerpen aan actuele thema’s. De verhalen worden verteld op festivals, in theaters, op scholen en in bibliotheken. Ze heeft ook een educatiepagina met lesmateriaal
Netwerk Filmeducatie zet zich naar eigen zeggen in om leerlingen door heel Nederland film te leren spreken. “Voor wie film spreekt gaat de wereld open.” Voor 4 en 5 mei heeft het een speciale pagina over oorlog en vrijheid.
Deze stichting biedt gastlessen aan. Een gastspreker vertelt een persoonlijk verhaal aan leerlingen over o.a. oorlog, vooroordelen en antisemitisme. Daarna volgt een nagesprek met leerlingen. Meer informatie over de gastlessen is hier te vinden.
Je vindt meer lesmateriaal over Bevrijdingsdag van onder andere Stichting Vredeseducatie, ProDemos, Young Impact en de Anne Frank Stichting in onze leermiddelendatabase burgerschap.
Vorig jaar was in ons magazine Burgerschap op school een interview te lezen met het Nationaal Comité 4 en 5 mei over 80 jaar vrijheid en tips voor lessen: 80 jaar vrijheid: praktische handvatten voor je lessen
LessonUp is een online leerplatform waar je interactieve lessen kunt vinden. Bekijk hier de lessen over vrijheid en Bevrijdingsdag.
NPO Kennis is een multimediaal kennisplatform met geschikte video’s en bijbehorende informatie als basis voor een les. Bekijk hier de pagina’s over bevrijdingsdag en hoe Nederland bevrijd werd.
De NOS heeft veel Bevrijdingsjournaals die geschikt zijn als bronmateriaal voor lessen. Zie daarvoor haar pagina ‘Bevrijdingsjaar’.
Het NOS Jeugdjournaal heeft een item gewijd aan het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog en Bevrijdingsdag:
Ze maakten ook een extra aflevering over de bevrijding van Nederland:
Andere Tijden is een Nederlands televisieprogramma dat historische onderwerpen behandeld. Een aantal van haar afleveringen gaan over de bevrijding van Nederland. Daarnaast hebben ze een pagina voor gebruik in de klas.
