Burgerschap in definitieve examenprogramma’s bovenbouw vo

Begin september publiceerde SLO de definitieve examenprogramma’s voor verschillende vakken in het voortgezet onderwijs. Het gaat om maatschappijleer, Nederlands, moderne vreemde talen, natuurwetenschappelijke vakken, wiskunde, Friese taal en cultuur en klassieke talen.

Bij elk examenprogramma wordt toegelicht hoe het vak bijdraagt aan burgerschapsonderwijs. In september 2029 gaan leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs met deze nieuwe examenprogramma’s werken. Het nieuwe examenprogramma wiskunde voor het vmbo is al gestart.

Maatschappijleer krijgt een belangrijke rol

De grootste ‘burgerschapsopdracht’ is neergelegd bij het vak maatschappijleer. In het nieuwe examenprogramma is aandacht voor democratische waarden, mensenrechten en maatschappelijke vraagstukken.

Ook daagt het leerlingen uit om te oefenen in sociaal, politiek en rechtvaardig handelen. Daarmee sluit maatschappijleer aan bij de nieuwe kerndoelen burgerschap voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

Burgerschap komt terug in verschillende vakken

Het is niet de bedoeling om het burgerschapsonderwijs alleen aan maatschappijleer over te laten, ook de nieuwe programma’s van de andere avo-vakken dragen bij aan de ontwikkeling van burgerschapscompetenties:

• Wiskunde stelt leerlingen in staat om als gecijferde burgers aan de samenleving deel te nemen, bijvoorbeeld doordat ze kwantitatieve uitspraken en grafieken over maatschappelijke ontwikkelingen kritisch kunnen lezen.
• Bij Nederlands komen leerlingen in aanraking met een verscheidenheid aan taalvariëteiten en teksten, waardoor ze meer zicht op zichzelf en de ander krijgen.
• Door de moderne vreemde talen worden leerlingen zich bewust van hun eigen talige en culturele identiteit en leren ze omgaan met andere perspectieven. Dit draagt bij aan burgerschapsvorming in de internationale samenleving.
• De teksten bij klassieke talen nodigen leerlingen uit te reflecteren op hun eigen waarden, normen, overtuigingen en hun eigen culturele context.
• Bij de natuurwetenschappelijke vakken komen de maatschappelijke of morele aspecten van natuurwetenschappelijke en technologische vraagstukken aan de orde.
• Ten slotte leren leerlingen die Friese taal en cultuur in hun pakket hebben hoe ze bijdragen aan de meertalige ‘mienskip’.

Wat betekent dit voor jouw vak?

Wil je weten welke burgerschapselementen terugkomen in het nieuwe examenprogramma van jouw vak? Bekijk dan de examenprogramma’s op de website van SLO.

De nieuwe examenprogramma’s voor de overige avo-vakken worden op een later moment vastgesteld en ingevoerd.