Het Israëlisch-Palestijns conflict: handreikingen en leermiddelen

13 oktober 2023

Het Israëlisch-Palestijns conflict, één van de langstdurende conflicten in de wereld, staat weer volop in de belangstelling. Hoe geef je les over een onderwerp dat zo gevoelig ligt?

Om je hiermee op weg te helpen, heeft het Expertisepunt Burgerschap een overzicht van handreikingen, leermiddelen en tips opgesteld. Deze pagina richt zich op het primair onderwijs. Klik hier voor de pagina van het voortgezet onderwijs.

Handreikingen

Universiteit van Nederland

Om te begrijpen waar het conflict over gaat, is kennis nodig van haar geschiedenis. De Universiteit van Nederland heeft een mooie en heldere uitlegvideo gepubliceerd waarin Midden-Oostendeskundige Maurits Berger (verbonden aan de Universiteit Leiden) de geschiedenis van het conflictgebied toelicht. Deze video duurt ongeveer 14 minuten. Klik hier voor de video. Heb je behoefte aan meer achtergrondinformatie en analyses over het conflict? Bekijk dan deze leeslijst van de Universiteit Leiden.

NOS op 3

NOS op 3 heeft meerdere, korte uitlegvideo’s op haar YouTube-kanaal staan. Deze video’s verschaffen je inzicht in verschillende aspecten van het conflict.

Diversion en Yalla!

Diversion en Yalla! hebben een checklist voor schooldirecties samengesteld met daarin handvatten over hoe je hier, met oog voor de sociale veiligheid van je medewerkers en leerlingen, handelingsperspectief voor je team creëert. Bekijk de checklist hier. Diversion schreef daarnaast al eerder een handreiking voor botsende waarden in het klaslokaal. Bekijk deze handreiking hier.

Inclusieve communicatie

Woorden doen ertoe, al helemaal bij een conflict dat zo gevoelig ligt. Hoe kies je je woorden zorgvuldig als onderwijsprofessional? Movisie schreef hiervoor een artikel dat de betekenis van verschillende begrippen toelicht, zodat je hiertoe beter in staat bent. Lees het artikel hier.

Discriminatie en kritiek

In de discussies over het Israelisch-Palestijns conflict kunnen discriminerende uitingen voorkomen. Dit kunnen uitingen zijn van antisemitische of islamofobe aard. Deze uitingen zijn in strijd met de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en dienen gesignaleerd en gecorrigeerd te worden. Dit ligt anders voor kritiek. Het ontwikkelen van een eigen, kritische mening vormt een wezenlijk onderdeel van een school als veilige oefenplaats. Hoe herken je als onderwijsprofessional het verschil tussen een discriminerende uiting en kritiek? En hoe grijp je effectief in bij discriminerende uitingen?

Ondersteuning voor scholen:

Schurende gesprekken

Heb je behoefte aan extra ondersteuning bij het voeren van gesprekken over lastige onderwerpen? Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft subsidie beschikbaar gesteld voor scholing op het gebied van ‘Schurende gesprekken’. Bekijk het scholingsaanbod en de subsidieregeling via deze pagina.

Sociale veiligheid

Heb je behoefte aan advies op het gebied van sociale veiligheid? Stichting School & Veiligheid biedt via haar Adviespunt ondersteuning en advies op maat. Het Adviespunt is op elke schooldag van 9:00 tot 16:00 uur telefonisch bereikbaar. Informatie, instrumenten en tools die helpen bij het vormgeven van sociale veiligheid op school zijn te raadplegen via de website.

Stichting School & Veiligheid heeft daarnaast een webinar gehouden over het hanteren van spanningen in de klas. In dit webinar vertelt Meester Yasin Yaylali over zijn warme en strenge aanpak. Samen met Leon Meijs (trainer bij Stichting School & Veiligheid) en Bjorn Wansink (TerInfo) wisselen ze inzichten uit over hoe je als leraar een respectvolle en veilige dialoog voert in de klas. De gespreksleider is Saber Benjah. Bekijk het webinar hier.

De school als oefenplaats

Op deze website van het Expertisepunt Burgerschap kun je daarnaast de pagina over de school als oefenplaats bekijken. Op deze pagina meer informatie en tips over hoe je een omgeving creëert waarin leerlingen worden gestimuleerd te oefenen met sociale en maatschappelijke competenties, zoals het ontwikkelen van een eigen kritische mening en het voeren van een respectvolle dialoog met andersdenkenden. De voorbeeld- en voorleeffunctie van de leerkracht neemt hier een belangrijke plek in. Zij dienen de omgangsvormen die volgens hen horen bij goed burgerschap uit te dragen.

Said&Lody

Heeft u als school behoefte aan een inspirerend voorbeeld? Saïd Bensellam en Lody van de Kamp werken sinds 2010 samen als duo. Said heeft Marokkaanse achtergrond, Lody een joodse. Ze gaan als duo het gesprek aan met jongeren over discriminatie, racisme en beeldvorming. Samen hebben ze de Said&Lody-methodiek ontwikkeld. Bekijk hier hun website voor meer informatie. Lody van de Kamp stond ook De Volkskrant te woord over het conflict. Het artikel lees je hier.

Culturele activiteiten

Stichting CJP (Cultureel Jongeren Paspoort) heeft een aantal culturele activiteiten op een rij gezet dat scholen kan helpen om het gesprek te openen en dit gevoelige onderwerp te bespreken in de klas. Klik hier voor het overzicht.

Leermiddelen

KidsWeek

KidsWeek is een tijdschrift gericht op het kindvriendelijke manier uitleggen van ingewikkelde onderwerpen, zonder dat dit kinderachtig wordt. Op haar pagina over het conflict vind je een aantal tips hoe je dit het beste kan aanpakken in het primair onderwijs.

Anne Frank Stichting

De Anne Frank Stichting is en onafhankelijke non-profitorganisatie die de onderduikplek van Anne Frank beheert en openstelt en Annes levensverhaal wereldwijd onder de aandacht brengt. Klik hier voor haar lesmateriaal voor het primair onderwijs.

NOS Jeugdjournaal

Het NOS Jeugdjournaal heeft meerdere items over het conflict op haar YouTube-pagina staan. Dit zijn onder andere de volgende video’s:

Basisonderwijs.online

Via Basisonderwijs.online is er uiteenlopend lesmateriaal beschikbaar. Klik hier voor een reeks korte, informatieve tekenfilms over het jodendom. Klik hier voor een reeks korte video’s over de islam.

Stichting Huis van Erasmus

Op de website van Huis van Erasmus kun je de lesmodule over Israël/Palestina downloaden (hier download je deze lesmodule direct: lesmodule over Israël/Palestina).

Joods Cultureel Kwartier

In het Joods Cultureel Kwartier zijn vier eeuwen Joodse cultuur verdeeld over vier gebouwen. Zij is geschikt voor een excursie met kinderen vanaf 6 jaar oud. Zie hier voor de pagina voor het basisonderwijs. Zij biedt ook lesmateriaal aan via een LessonUp-omgeving. Klik hier voor het lesmateriaal.

Islam Experience Centre

Het Islam Experience Centre is een Rotterdams educatief centrum over de islam. In het centrum worden bezoekers mee op reis genomen in de geschiedenis en cultuur van de godsdienst. Ze heeft ook een mobiele service die langskomt bij scholen. Klik hier voor meer informatie.

Respect Foundation

De Respect Foundation ondersteunt scholen bij het voeren van een respectvolle dialoog. Via haar kanaal op LessonUp heeft zij lessen beschikbaar gesteld. Een voorbeeld is de les ‘Alles inclusief’ voor het primair onderwijs.

Stichting School & Veiligheid

Met de ‘Kletskaartjes Welles Nietes’ start je simpel een gesprek over de vrijheid van meningsuiting, meningsverschillen en het verschil tussen feiten en meningen. Deze kletskaartjes kunnen ook gebruikt worden voor groep 1 tot en met 4, als start van een klassengesprek over een maatschappelijk vraagstuk. Klik hier voor de kletskaartjes.

Blijf op de hoogte!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

"*" geeft vereiste velden aan

Selecteer één of meerdere sectoren*