Tijdschrift Dimensies: Artikelen over burgerschap en de mens- en maatschappijvakken

Nummer 12 van het tijdschrift Dimensies staat in het teken van onderzoek naar onderwijs in de mens- en maatschappijvakken. De bijdragen laten zien hoe leraren kritisch en multiperspectief denken kunnen stimuleren, en gaan over thema’s als meertaligheid, burgerschaps- en cultuureducatie en filosofische gespreksvoering. Daarnaast bevat het nummer interviews, praktijkvoorbeelden en een boekbespreking die de verbinding leggen tussen onderzoek en de onderwijspraktijk.

Artikelen in dit nummer

• Aandacht voor meertaligheid in de mens- en maatschappijvakken
  Daniela Polišenská, Tessa de Leur en Catharine van Beuningen laten zien hoe leraren de meertalige kennis en ervaringen van leerlingen kunnen benutten om leren, inclusie en burgerschapsontwikkeling te versterken.
• Burgerschapseducatie en kunst- en cultuureducatie in secundaire scholen in Vlaanderen
  Joris Van Doorsselaere beschrijft hoe beide leergebieden zich in Vlaanderen ontwikkelen en welke kansen samenwerking tussen vakgebieden biedt voor burgerschapsonderwijs.
• Hoe filosofiedocenten een kritische denkhouding bevorderen in klassikale gesprekken
  Eva-Anne le Coultre gaat in haar promotieonderzoek na hoe docenten door hun gespreksvoering een kritische denkhouding bij leerlingen kunnen stimuleren.

Rubrieken

Rubriek Uitgesproken: deze rubriek bevat interviews met onderzoekers over actuele ontwikkelingen in de vakdidactiek.

• Een interview met Hanneke Tuithof over het nieuwe Handboek Didactiek van de mens- en maatschappijvakken. Aan bod komen onder meer samenwerken aan maatschappelijke vraagstukken, het maken van didactische keuzes en het ontwikkelen van een gezamenlijke visie op onderwijs.
• Een interview met Brent Geerts over zijn promotieonderzoek naar het gebruik van museumcollecties in het geschiedenisonderwijs. Hij bespreekt de waarde van persoonlijke perspectieven, emotionele en cognitieve betrokkenheid en de rol van musea in de professionalisering van geschiedenisdocenten.

Rubriek Uitgeprobeerd: in deze rubriek worden praktijkervaringen met lessenseries gedeeld.

• De bijdrage ‘Framing en mediawijsheid in de bovenbouw van maatschappijleer en maatschappijwetenschappen’ laat zien hoe een lessenserie in vwo 4 de interpretatievaardigheden van leerlingen kan versterken.
• De bijdrage ‘Van maatschappelijk vraagstuk naar lesontwerp: de Boomstructuur als didactische hefboom voor multiperspectief denken’ beschrijft hoe een visueel denkkader leerlingen in klas 5 kan helpen om complexe maatschappelijke vraagstukken vanuit verschillende perspectieven te analyseren.

Rubriek Uitgelezen: in deze rubriek gaat het over het promotieonderzoek van Lotte Boven naar de kracht van filosofische dialoog in het (natuur)wetenschappelijk onderwijs. De bijdrage laat zien hoe deze aanpak leerlingen helpt kritisch te reflecteren op de aard van wetenschap en wetenschappelijke kennis.

Aanbevelingen voor de onderwijspraktijk

Dit nummer van Dimensies laat zien dat goed burgerschapsonderwijs niet alleen draait om de inhoud van het curriculum, maar vooral ook om de didactische keuzes van leraren. De bijdragen bieden inspiratie voor het benutten van meertaligheid, het voeren van betekenisvolle klassengesprekken, het ontwerpen van lessen rondom maatschappelijke vraagstukken en het stimuleren van kritisch en multiperspectivisch denken.

Met de praktijkvoorbeelden en interviews verbindt het tijdschrift onderzoek en de dagelijkse onderwijspraktijk.

Over het tijdschrift

Dimensies is een vrij toegankelijk, peer-reviewed Nederlandstalig tijdschrift over onderzoek naar de didactiek van de mens- en maatschappijvakken. Het tijdschrift wordt uitgegeven door het Landelijk Expertisecentrum Mens- en Maatschappijvakken (LEMM) en richt zich op leraren, lerarenopleiders, vakdidactici en studenten.

Het vorige nummer van Dimensies, uit december 2025, ging onder andere over het lesgeven over controversiële onderwerpen, de plaats van burgerschap in digitale leermiddelen en de betekenis van religieuze geletterdheid. Bekijk hier alle artikelen die eerder verschenen.

Lees hier meer over het handboek Didactiek voor mens- en maatschappijwetenschappen.