HomeKoningsdag 2026: een lesmoment voor burgerschap
Koningsdag 2026: een lesmoment voor burgerschap
13 april 2026
Wat betekent Koningsdag eigenlijk voor onze democratie? En hoe leg je leerlingen uit wat de rol van de koning is in Nederland?
Wat is Koningsdag?
Koningsdag is een nationale feestdag in Nederland waarop we de verjaardag vieren van Willem-Alexander. Sinds 2014 gebeurt dat op 27 april. Op deze dag bezoekt de koninklijke familie traditioneel een Nederlandse gemeente, dit jaar is dat Dokkum, en staat het land in het teken van feest, tradities en nationale verbondenheid.
Hoe is Koningsdag ontstaan en wat betekent een constitutionele monarchie?
De oorsprong van Koningsdag ligt in 1885, toen Prinsessedag werd gevierd voor de verjaardag van Wilhelmina. Later werd dit Koninginnedag en sinds 2014 Koningsdag.
Nederland is een constitutionele monarchie. Dat betekent dat de koning staatshoofd is, maar geen politieke macht heeft om zelfstandig beslissingen te nemen. Die macht ligt bij de regering en het parlement. De koning heeft vooral een ceremoniële en verbindende rol.
Koningsdag en burgerschap in het onderwijs
Koningsdag is een mooi moment om met leerlingen in gesprek te gaan over democratie, tradities en nationale identiteit. Leerlingen kunnen onderzoeken wat de rol van het Koninklijk Huis is, waarom we deze dag vieren en hoe dit past binnen een democratische rechtsstaat. Zo ontdekken zij niet alleen hoe Nederland is georganiseerd, maar ook wat hun eigen rol daarin kan zijn.
NPO Kennis heeft een collectie gemaakt over het Nederlandse koningshuis, met onder andere story’s, artikelen en quizzen. Bekijk de collectie hier.
Lesmateriaal
Er zijn diverse educatieve bronnen beschikbaar voor leraren die dit thema willen behandelen. Door gebruik te maken van deze materialen kun je Koningsdag effectief integreren binnen je lessen in aanloop naar deze dag, waardoor leerlingen een dieper begrip krijgen van nationale tradities, Nederlandse staatsinrichting en hun eigen rol als actieve burgers binnen de pluriforme samenleving.
ProDemos – Van Koning naar Volk
Dit lespakket behandelt vijf historische gebeurtenissen, waaronder de onafhankelijkheid in 1813 en de invoering van het vrouwenkiesrecht in 1919, met individuele en groepsopdrachten. Leerlingen krijgen inzicht in de ontwikkeling van democratische rechten en de rol van burgers in het staatsbestel.
Leve de Monarchie!
Deze lesmodule laat leerlingen de huidige functies en verantwoordelijkheden van het Nederlandse koningshuis verkennen. Door middel van opdrachten koppelen leerlingen specifieke taken en protocollen aan het koningshuis, passend bij hun onderwijsniveau. Het materiaal bevordert begrip van staatsinrichting en de symbolische rol van de monarchie binnen de democratie.
Canon van Nederland – De Grondwet
Deze interactieve les behandelt de geschiedenis en betekenis van de Nederlandse Grondwet. Met behulp van diverse werkvormen leren leerlingen over het ontstaan van de democratische samenleving en hun grondrechten. Het vergroot het bewustzijn van leerlingen over hun rechten en plichten als burgers en de fundamenten van de rechtsstaat.
Filmeducatie – Koningsdag
Deze film vertelt een persoonlijk verhaal over Koningsdag door de ogen van een 11-jarige jongen, Younes, die op de vrijmarkt een bijzondere ontmoeting heeft. Naast het bekijken van de film werken leerlingen met lesmateriaal dat hen laat reflecteren op thema’s zoals vriendschap, diversiteit en de betekenis van Koningsdag. De film en lessen stimuleren gesprek over maatschappelijke diversiteit, sociale verbinding en hoe nationale feestdagen mensen samenbrengen.
Respect Foundation
Voor wie tijdens de Koningsspelen niet alleen leuke spelletjes, maar ook inhoudelijke spelletjes wilt organiseren kan aan de slag met een aantal activiteitenkaarten. Origineel is het ontwikkeld voor sportverenigingen, gym en bso’s, maar op scholen in te zetten als korte activiteiten waarin respect voor elkaar en samenwerken centraal staat.
Kidsweek in de Klas / LessonUp
Kidsweek heeft verdiepende lessen over Nederland als constitutionele monarchie, op de themapagina Koningshuis en Monarchie, aangeboden via LessonUp. LessonUp is een online leerplatform waar je interactieve lessen kunt vinden. Ze heeft een volledige lesbibliotheek. Bekijk andere lessen via LessonUp over Monarchie en Koningsdag.
