Op 21 november 2025 heeft SLO de definitieve conceptversie van de functionele kerndoelen burgerschap gepubliceerd. Deze functionele kerndoelen zullen in de toekomst gelden voor leerlingen in het speciaal onderwijs die zeer moeilijk leren en meervoudig beperkt zijn en voor leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs die uitstromen naar dagbesteding en arbeidsmarkt.
In totaal zijn er drie sets voor drie verschillende doelgroepen opgeleverd:
(Bron: SLO)
De focus ligt bij deze functionele kerndoelen op het opbouwen van zelfredzaamheid en het vergroten van het democratisch zelfvertrouwen. De doelen moeten, zo formuleert SLO, “bij leerlingen het gevoel kunnen oproepen dat zij iets kunnen betekenen voor de samenleving, dat zij kunnen deelnemen, dat hun bijdrage ertoe doet en dat zij de samenleving mede vorm kunnen geven.”
In tegenstelling tot reguliere kerndoelen, zijn functionele kerndoelen streefdoelen. Dit houdt in dat er geen verplichting geldt om alle kerndoelen op leerlingniveau te behalen. Het kan gebeuren dat een leerling niet alle kerndoelen behaalt, wat een school de vrijheid verschaft om af te mogen wijken van de kerndoelen. Dergelijke afwijkingen moet de school vastleggen in het ontwikkelingsperspectief (OPP) van de leerling. Voor deze leerling moeten daarnaast vervangende doelen worden opgesteld. Het is aan de school om voor een leerling te bepalen welk doel passend, haalbaar en uitdagend genoeg is.
In aanvulling op deze onlangs verschenen functionele kerndoelen, is een eerder stadium de definitieve conceptversie van reguliere kerndoelen burgerschap opgeleverd. Deze kerndoelen zijn van toepassing op leerlingen in het speciaal onderwijs die ‘normaal tot moeilijk leren’ en voor leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs die uitstromen naar vervolgonderwijs.
De onderstaande afbeelding geeft de overeenkomsten en verschillen tussen de reguliere en functionele kerndoelen schematisch weer:
(Bron: SLO)
De ontwikkeling van de functionele kerndoelen gebeurde in nauwe samenwerking met leraren en vakexperts uit het onderwijsveld. De conceptversie is uitgebreid beproefd in de onderwijspraktijk, waarna SLO op basis van deze feedback de doelen heeft aangescherpt en definitief heeft opgeleverd.
Na oplevering van de kerndoelen burgerschap start het ministerie van OCW met het vastleggen in wet- en regelgeving. De verwachting is dat dit vanaf schooljaar 2027–2028 gebeurd zal zijn. Scholen krijgen vervolgens tot augustus 2031 de tijd om de kerndoelen te implementeren. Tot die tijd kunnen scholen al met de kerndoelen oefenen en hun onderwijsaanbod stap voor stap versterken. Zoek je een visueel overzicht van huidige verplichtingen en toekomstige veranderingen? Bekijk dan deze infographic van het ministerie van OCW.
De komende jaren ontwikkelt SLO leerlijnen, voorbeelden en andere materialen om scholen te ondersteunen bij de implementatie van de kerndoelen naar een eigen schoolcurriculum. Wil je met jouw school nu al aan de slag? Kijk dan op de webpagina Aan de slag van Actualisatiekerndoelen.nl voor tips en concrete voorbeelden.
Bekijk de gepubliceerde kerndoelenboekjes voor burgerschap en ga er alvast mee aan de slag op jouw school:
