In verschillende Kamerbrieven heeft het ministerie van OCW de voortgang geschetst van de aanpak basisvaardigheden in het mbo. Deze aanpak raakt onder meer het burgerschapsonderwijs, het instellingsexamen burgerschap en het traject rondom aanvullende eisen voor docenten basisvaardigheden.
In april 2024 heeft het ministerie van OCW aangekondigd dat burgerschap onderdeel wordt van de kwalificatie-eisen in het mbo en dat een instellingsexamen burgerschap wordt ingevoerd. In de Kamerbrief van 18 december 2025 heeft OCW verduidelijkt dat de beoogde inwerkingtreding van de aangescherpte burgerschapsopdracht, de kwalificatie-eisen en het instellingsexamen niet eerder dan 1 augustus 2027 zal plaatsvinden.
Het voornemen van OCW is op dit moment dat het instellingsexamen burgerschap onderdeel wordt van de kwalificatie-eisen. De definitieve vormgeving en nadere uitwerking maken onderdeel uit van het verdere wet- en regelgevingstraject.
In de uitwerking van het instellingsexamen wordt rekening gehouden met verschillende examenvormen. In de praktijk worden onder andere portfolio-achtige en meer toetsgerichte vormen verkend. Het voornemen van OCW is op dit moment dat instellingen hierin, binnen de kaders van wet- en regelgeving, ruimte hebben voor een eigen uitwerking. De definitieve borging hiervan volgt via het verdere wet- en regelgevingstraject.
Het Expertisepunt Burgerschap actualiseert deze pagina zodra hierover nieuwe formele informatie beschikbaar komt.
In diverse Kamerbrieven is aangekondigd dat er aanvullende eisen komen voor docenten die lesgeven in basisvaardigheden, waaronder burgerschap. Het doel hiervan is het versterken van de kwaliteit en deskundigheid van docenten.
Dit traject is op dit moment nog in ontwikkeling. Er heeft een internetconsultatie plaatsgevonden en OCW werkt de uitkomsten daarvan momenteel uit. Er is nog geen definitieve besluitvorming over de inhoud, reikwijdte of ingangsdatum van deze aanvullende eisen. Zodra hierover formele besluiten worden genomen, wordt dit via de gebruikelijke kanalen gecommuniceerd.
In eerdere communicatie zijn voorbeelden genoemd van mbo-scholen die al werken aan de ontwikkeling van burgerschap, bijvoorbeeld met portfolio-achtige werkwijzen. Deze voorbeelden dienen ter inspiratie en illustreren hoe scholen vooruitlopend op toekomstige wetgeving invulling geven aan hun onderwijs. Zij vormen geen voorschrift en lopen niet vooruit op formele wettelijke verplichtingen.
Voorbeelden visies van scholen
Voormalig minister Dijkgraaf noemde in het bijbehorende persbericht een aantal scholen die al met een burgerschapsportfolio werken, waaronder Albeda, Firda en ROC van Twente. Benieuwd naar de visies van deze scholen? Die kun je vinden op onze pagina met voorbeelden van visies.
