Leergang Burgerschap

De leergang burgerschap is ontworpen om mbo-docenten te versterken in het geven van kwalitatief burgerschapsonderwijs. Deze leergang richt zich op zowel pedagogische als vakdidactische vaardigheden, met speciale aandacht voor visievorming en de beroepscontext van studenten. Docenten krijgen de kans om hun expertise te verdiepen, hun onderwijsmethoden te verfijnen en een solide professionele identiteit rondom burgerschapsvorming te vormen.

De mbo docent kan zich aanmelden voor de leergang bij een deelnemende hogeschool. De leergang kan onder voorwaarden kosteloos worden gevolgd.

Grijp deze kans om bij te dragen aan het burgerschapsonderwijs van morgen. Meld je aan voor de leergang bij de hogeschool die bij jou past en til het burgerschapsonderwijs binnen jouw mbo-school naar een hoger niveau!

Afbeelding over

Waarom de leergang burgerschap?

Burgerschapsonderwijs in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) speelt een cruciale rol in de voorbereiding van studenten op hun volwaardige deelname aan en functioneren binnen de maatschappij. Het gaat om het bevorderen van kennis en begrip van onze democratische rechtsstaat, het versterken van maatschappelijke en sociale vaardigheden, kritisch denken en het actief participeren in het maatschappelijk verkeer (Versterking burgerschapsonderwijs mbo, juni 2022, OCW).

De mbo-sector erkent en voelt deze maatschappelijke verantwoordelijkheid diep. Dit wordt onderstreept door de vijf verenigingsafspraken die zijn geformuleerd om de ontwikkeling van studenten tot kritisch denkende burgers te bevorderen (Vijf verenigingsafspraken, mei 2022, MBO Raad). Deze afspraken benadrukken onder andere het belang van een expliciete visie op burgerschap, het aanstellen van bekwame docenten, het integreren van burgerschap in de PDCA-cyclus, het prioriteren van burgerschap in tijd en budget, en het versterken van de inspanningsverplichting in het Examen- en kwalificatiebesluit.

De leergang is ontwikkeld om docenten en scholen te ondersteunen bij het realiseren van deze ambitieuze doelen.

 

Wat is de leergang burgerschap?

De leergang is een unieke kans voor docenten om hun vaardigheden en kennis op het gebied van burgerschap te vergroten.

In deze leergang:

  • Ontwerp en voer je uit: Je leert een actieve en verantwoorde bijdrage te leveren aan het ontwerpen, uitvoeren en continu ontwikkelen van burgerschapsonderwijs.
  • Verbind je visie: Je leert je te verhouden tot de visie op burgerschap van je school en de landelijke kaders.
  • Bereik je studenten: Je zorgt ervoor dat jouw studenten:
    • Zich verhouden tot burgerschapsvraagstukken.
    • De diversiteit aan burgerschapsopvattingen begrijpen.
    • Zelfstandig handelen ten opzichte van deze vraagstukken.

Waarom deelnemen?

  • Pedagogisch handelen: Verfijn je pedagogische vaardigheden specifiek gericht op burgerschapsvorming, zodat je effectief kunt inspelen op de behoeften van studenten en hen kunt voorbereiden op actief burgerschap.
  • (Vak)Didactisch handelen: Verkrijg geavanceerde (vak)didactische strategieën en technieken om burgerschapsonderwijs boeiend, relevant en impactvol te maken voor studenten van alle niveaus.
  • (Vak)Inhoudelijke expertise: Duik dieper in de materie van burgerschap, waardoor je de complexe thema’s als de democratische rechtsstaat kunt behandelen en burgerschapsdilemma’s effectief kunt overbrengen.
  • Onderzoekend handelen: Ontwikkel vaardigheden om kritisch en onderzoekend te handelen op het gebied van burgerschapsvorming, waardoor je continu kunt blijven verbeteren en innoveren in je onderwijsaanpak.
  • Professionele identiteit: Versterk je professionele identiteit met betrekking tot burgerschapsvorming, waardoor je een duidelijke visie ontwikkelt die je in je onderwijspraktijk kunt integreren.

 

Waar werk je naar toe?

De succesvolle deelnemer aan de leergang zal:

  • Pedagogische en didactische keuzes maken die rekening houden met de diversiteit in burgerschapsopvattingen.
  • Kennis over burgerschap betekenisvol vertalen naar het beroep waarvoor studenten worden opgeleid.
  • De nodige inhoudelijke expertise voor burgerschap en burgerschapsonderwijs tonen.
  • Keuzes in ontwerp en uitvoering van burgerschapsonderwijs baseren op actuele theorie, praktijk en didactische inzichten.
  • Een duidelijke persoonlijke en professionele visie op burgerschapsonderwijs articuleren en blijven ontwikkelen.

Wat kan je verwachten?

De leergang omvat een beperkt maar impactvol traject. Thema’s passen in de leeruitkomst en kunnen gekoppeld worden aan eigen behoefte of aan school- of omgevingsspecifieke onderdelen.
De leergang krijgt een studiebelasting van ongeveer 280 uur. Raadpleeg de hogeschool van je keuze voor de exacte invulling van de leergang.

Waarderingskader leergang burgerschap mbo

Onderlegger bij leeruitkomst en waarderingskader

Toelichting op totstandkoming waarderingskader

Hoe neem je deel?

Docenten in het mbo (met een lesbevoegdheid) kunnen de leergang burgerschap volgen bij een van de aanbiedende hogescholen. De hogescholen hebben onderling de leeruitkomst en beoordelingscriteria bepaald en evalueren en verbeteren de leergang voortdurend.
Op basis daarvan bieden deelnemende hogescholen elk een eigen versie van de leergang aan, of vormen deze in samenwerking met een of meer mbo-scholen. Je kunt bij de deelnemende hogescholen nagaan welke accenten zij leggen in de leergang. De leergang wordt zowel in-company als via open inschrijving aangeboden.

Vanuit het ministerie van OCW is een subsidie van 3000 euro beschikbaar per docent. De subsidie loopt tot 31 december 2025.


 

Deelnemende hogescholen:

Hogeschool Contactpersoon (klik op de naam voor het mailadres) Website leergang
Hogeschool Windesheim Jannie Lensen-Botter Opleiding Burgerschapseducatie coördinatorOpleiding burgerschapseducatie-docent
NHL Stenden Hogeschool Margreet Veerman Opleiding Burgerschap in het mbo
Fontys Hogeschool Christel Kuijpers Aanmeldformulier leergang Fontys
HAN University of Applied Sciences Algemene mail
Rob Verheijen
Anne van Duuren
HAN Educatie Pro
Hogeschool van Amsterdam Vivianne Goedhart Leergang Burgerschapsonderwijs vo/mbo
Academica University of Applied Science Laurence Guérin
Ward van der Meiden

Piet van der Ploeg
Docentleergang Burgerschap MBO

 

Docentprofessionalisering in burgerschapsonderwijs op het mbo

Ben jij docent in het mbo en verzorg jij burgerschapsonderwijs? Of ben jij schoolleider en wil jij de kwaliteit van burgerschapseducatie verbeteren. Kies dan voor de leergang Burgerschap mbo voor burgerschapsdocent of -coördinator. Deze leergang is voorgekomen uit een samenwerking met het ministerie van OCW, de mbo-raad e het expertisepunt Burgerschap mbo. De leergang burgerschap is in samenwerking met de mbo-raad ontworpen om mbo-docenten te versterken in het geven van kwalitatief burgerschapsonderwijs.

Windesheim biedt voor de leergang burgerschap mbo twee opleidingen aan die voldoen aan de geformuleerde leeruitkomsten:

  • Cursus Burgerschapseducatie docent
    Wil jij actief Burgerschap bij jouw studenten stimuleren? Wil jij deze studenten opleiden tot zelfbewuste en kritische burgers? Schrijf je in voor de cursus Burgerschapseducatie docent. Gedurende een half jaar volg je 14 bijeenkomsten van 6 uur op de Campus in Zwolle. We leggen tijdens de cursus constant de koppeling tussen lesstof en jouw dagelijkse praktijk. Deze cursus is een studieonderdeel van de bachelor lerarenopleidingen. Je volgt dus onderwijs samen met reguliere hbo-studenten en doet kennis op hbo-niveau op.
  • Post-hbo Burgerschapseducatie coördinator
    Wil jij een actieve aan de slag om beleid binnen jouw organisatie op het gebied van burgerschapsonderwijs te ontwikkelen en vorm te geven om zo een bijdrage te kunnen leveren aan het ontwikkelen van sociale vaardigheden van studenten. Schrijf je dan in voor de post-hbo Burgerschapseducatie coördinator. Gedurende een jaar volg je 14 bijeenkomsten én werk je aan een praktijkproduct.

Burgerschap in het mbo op NHL de Stenden Hogeschool 

In het onderwijs worden studenten naast het leren van een beroep, toegerust om als burgers te functioneren binnen de maatschappij en volwaardig een plek te nemen in de samenleving. Deze samenleving kent vele uitdagingen waartoe een jongere of volwassene zich kan verhouden. Dit geldt ook voor het onderwijs en burgerschap, burgerschapsvorming. Wat is goed burgerschapsonderwijs (of wat is het juist niet)? Hoe rust je studenten toe voor deelname aan de samenleving? Welke kennis en vaardigheden zijn hierin voor studenten belangrijk? En hoe geef ik als docent burgerschapsonderwijs vorm in mijn onderwijspraktijk?

De leergang geeft docenten in het mbo de kans zich te professionaliseren in burgerschapsonderwijs, waarbij de leergang de volgende uitgangspunten kent:

  • Praktijkgericht: De deelnemer werkt vanuit reële situaties in de eigen schoolcontext en kan hierin pedagogische en didactische keuzes maken gebaseerd op vakinhoudelijke kennis over burgerschap;
  • Professionele ontwikkeling: Er is aandacht voor persoonlijke en professionele ontwikkeling van de deelnemer, tevens leren deelnemers van en met elkaar, waarbij rekening wordt gehouden met de diversiteit in burgerschapsopvattingen;
  • Ontwerpgericht: De deelnemer ontwerpt tijdens de leergang een onderdeel van burgerschapsonderwijs, dat direct in eigen praktijk kan worden gebruikt. Dit ontwerp wordt gefundeerd door eigen (ontwikkelde) visie en de opgedane kennis gebaseerd op actuele theorie, praktijk en didactische inzichten;
  • De landelijk geformuleerde leeruitkomsten staan centraal in het aanbod en uitvoering tijdens de leergang.

Ben jij mbo-docent en wil je het burgerschapsonderwijs in jouw school naar een hoger niveau tillen? Ben je op zoek naar handvatten en methoden om je kennis over burgerschap betekenisvol te vertalen naar het toekomstige beroep van je studenten? Kies dan voor de (gesubsidieerde) cursus Burgerschap voor mbo-scholen‘.

Tijdens deze (in-company) leergang versterk je je kwaliteiten in het geven van burgerschapsonderwijs. Je verdiept je vakkennis en verfijnt je onderwijsmethoden om met je burgerschapsonderwijs aan te sluiten op de visie van je school en de beroepspraktijk van je studenten op een manier die past bij jouw professionele identiteit. Dit doen we tijdens interactieve bijeenkomsten en doormiddel van één op één begeleiding van een FLOT-expert burgerschap.

De leergang burgerschap is nieuw in onze regio! In Gelderland is men het met elkaar eens: we gunnen onze studenten burgerschapsonderwijs van de hoogste kwaliteit. Daarom hebben de Gelderse mbo’s en de HAN de handen ineengeslagen en deze leergang ontwikkeld. Dit professionaliseringstraject is uniek en onderscheidt zich omdat…

  • mbo-docenten en lerarenopleiders van de HAN samen hebben gewerkt in het ontwikkelen ervan;
  • je begeleid zult worden door bevlogen docenten van de HAN én van het mbo;
  • je aan de slag gaat met je eigen vraagstukken op gebied van burgerschapsonderwijs, op een manier die past bij jouw praktijk.
  • je op vier momenten in het jaar kunt instappen.

Dat wat je leert, kun je direct inzetten in je onderwijs en begeleiding van studenten op het mbo. Daarmee sluit dit traject naadloos aan op jouw werk als docent burgerschap.

Voor meer informatie bezoek onze website: Burgerschap in het mbo (han.nl) of stel je vragen aan Educatie Pro.

Deze HvA-leergang  is sterk gevoed met actuele kennis en onderzoek van het lectoraat Burgerschapsonderwijs. De trainerspool bestaat uit opleiders uit de onderwijspraktijk en onderzoekers uit het lectoraat.

Je verwerft tijdens de eerste acht bijeenkomsten de ‘bouwstenen’ die je helpen om aan het eind van de leergang kleur te bekennen. Hoe verhoud jij je tot de burgerschapsvisie van je school en tot de kwalificatie-eisen van de overheid? Tijdens de laatste vier bijeenkomsten doorloop je een ontwerpcyclus, die bestaat uit drie onderdelen: a) inspiratie, b) interactie, c) integratie. Iedere deelnemer werkt aan een eigen praktijkproduct: een lessenserie, een doorlopende leerlijn of een project. Ook intervisie staat in deze bijeenkomsten centraal. Daarnaast geven de opleiders doorlopend constructieve en individuele feedback op het portfolio wat je samenstelt. De leergang heeft een focus op didactische en pedagogische competenties. Na afloop van de leergang heb je niet alleen een stevige basis om je eigen burgerschapsonderwijs verder te ontwikkelen, maar kun je ook collega’s inspireren met de verkregen praktische tools.

De docentleergang burgerschap  bij Academica is voor mbo-docenten die kritisch, inclusief burgerschapsonderwijs willen maken en verzorgen dat beantwoordt aan de nieuwe wet en regelgeving en recht doet aan de student.

In 10 dagdelen krijg je kennis en vaardigheden mee om burgerschapsonderwijs te ontwerpen, te organiseren en uit te voeren zodanig dat het

  • beantwoordt aan de nieuwe wet en regelgeving eisen,
  • voorbereidt op beroep en werkveld met burgerschap integreert,
  • studenten leert en helpt maatschappelijke verhoudingen en ontwikkelingen kritisch te onderzoeken en te beoordelen en
  • recht doet aan het zich ontwikkelende burgerschap van studenten en bovendien emanciperend is.

In alle lessen is aandacht voor didactisch verantwoord les ontwerpen, voor oefening van kritisch denken, voor de relatie docent student, voor de relaties tussen studenten en voor toetsen en monitoren van de ontwikkeling van studenten. De leergang wordt onderwezen door onderzoekers van de Werkplaats Burgerschap en een lid van de Expertgroep Burgerschap.


 

Deelnemers & docenten aan het woord over de leergang

Hier laten wij zowel deelnemers als docenten van de leergang aan het woord. Deze interviews bieden een goed perspectief en meerwaarde van de leergang. Of je nu overweegt om deel te nemen of al bent ingeschreven, deze artikelen geven een realistisch beeld van wat je kunt verwachten en hoe onze leergang het verschil kan maken in je persoonlijke groei en maatschappelijke betrokkenheid. Laat je inspireren!

 

Mbo-docent Jenny Li over haar deelname aan de leergang burgerschap

Mbo-docent Jenny Li sprak met de MBO Raad over haar deelname aan de leergang burgerschap. Ze is vol enthousiasme over de mogelijkheden die het programma biedt.

“Deze leergang is echt een boost voor je professionalisering. Met relatief weinig inspanning heb je een hoge impact en het verrijkt je dagelijkse werk enorm. Wat deze leergang zo bijzonder maakt, is dat de opgedane kennis direct toepasbaar is in de praktijk. Wat ik vandaag leer in de les, kan ik morgen al gebruiken bij mijn leerlingen.”

Lees meet over de ervaringen van Jenny Li

Adviseur burgerschap Brigitte van de Koevering op onderzoek om beeld te krijgen van leergang

Ook onze adviseur burgerschap Brigitte van de Koevering ging op onderzoek uit om een beeld te krijgen van de inhoud van de leergang. Zij ging in gesprek met Jeroen Janssen, die als docent bij Gilde Opleidingen de leergang volgt en met Farouk El Mouhajir die samen met een collega het incompany-traject in Roermond verzorgt.

Het gaat erom dat je praktische vaardigheden en wijsheid ontwikkelt. Studenten ervaren soms hoe de aandacht voor een gevoelig onderwerp meer kwaad doet dan goed. Docent zijn is een ambacht dat je moet blijven oefenen.

Lees meer over de ervaringen van Jeroen en Farouk

Yldau Holwerda, docent Nederlands en Burgerschap over de leergang

Voor Yldau Holwerda, docent Nederlands en Burgerschap bij Firda in Leeuwarden, vormden het inspirerende contact met enthousiaste collega’s en de originele ‘proeverijen’ buiten de deur tijdens de leergang burgerschap de ‘tools’ om met meer lef, extra plezier en een bepaalde ‘zendingsdrang’ haar studenten toe te rusten op hun maatschappelijke rol in de samenleving.

Als docent ben ik behoorlijk ervaren, maar ik durf te stellen dat ik door de leergang burgerschap meer lef heb gekregen. Eerder vond ik het soms best lastig om de angel uit verhitte discussies met en tussen mijn studenten te halen. De leergang heeft me geleerd om de rust terug te brengen, met respect voor de mensen tegenover je. Ik weet beter in dialoog met studenten mijn weg te vinden, en hoe ik iedereen daarin accuraat kan begeleiden.

Lees meer:  ‘Door de leergang heb ik een bepaalde zendingsdrang gekregen’

Farouk el Mouhajir, lerarenopleider maatschappijleer greep de kans om mee te schrijven aan de leergang burgerschap

Farouk el Mouhajir, lerarenopleider maatschappijleer aan hogeschool Fontys, greep de kans om mee te schrijven aan de leergang burgerschap met beide handen aan. Uit eigen ervaring weet hij dat juist goed geïnformeerde mbo-burgerschapsdocenten hét verschil maken in het enthousiasmeren en op alle niveaus léren meepraten van hun studenten.

In onze vrije, open samenleving mogen we zelf ons leven inrichten. Iedereen doet dit anders, vaak op een manier waarop jij dat niet zou doen. Studenten vinden dat soms moeilijk en laten dat weten ook. Uit onderzoek blijkt dat veel burgerschapsdocenten dit soort controversiële gesprekken liefst uit de weg gaan.

Lees meer:  ‘Door leergang burgerschap krijg je nóg meer plezier in je werk’

Rik van der Woude combineert als docent CIOS Sport & Bewegen én burgerschapsdocent het beste van twee ogenschijnlijk verschillende werelden.

Rik van der Woude combineert als docent CIOS Sport & Bewegen én burgerschapsdocent het beste van twee ogenschijnlijk verschillende werelden. Sinds hij de leergang burgerschap volgde, is zijn kijk op het vak veranderd, geeft hij kwalitatief beter onderwijs en zet hij als burgerschapsambassadeur namens Firda locatie Heerenveen het thema verder op de kaart.

Ik durf wel te zeggen dat ik meer inzicht heb gekregen in wat burgerschapsonderwijs nu eigenlijk is. Ook geef ik kwalitatief betere lessen en ben ik meer zelfkritisch geworden. Ik denk bewuster na over mijn rol als docent en hoe ik mijn studenten zelf laat nadenken, zonder dat ik mijn eigen mening te veel laat doorklinken.

Lees meer:  ‘Mijn lessen hebben merkbaar meer body gekregen’

Bij Firda is na een geslaagde eerste editie een tweede groep docenten gestart met de leergang burgerschap. Als het aan projectleider burgerschap Mathijs de Jong ligt, volgen er nog véél meer, mede dankzij de onvoorwaardelijke steun vanuit de directie.

Voor mijn gevoel hebben we met de leergang een succesformule in handen. Docenten hebben concrete tools om zelfsturend in de klas aan de slag te gaan, terwijl ze tegelijkertijd de technieken beheersen om studenten hún kant van het verhaal te laten vertellen, zonder dat gesprekken uit de bocht vliegen.

Lees meer:  ‘Met de leergang hebben we een succesformule in handen’

 

Blijf op de hoogte!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

"*" geeft vereiste velden aan

Selecteer één of meerdere sectoren*