Koningsdag 2026: een lesmoment voor burgerschap

13 april 2026

Wat betekent Koningsdag eigenlijk voor onze democratie? En hoe leg je leerlingen uit wat de rol van de koning is in Nederland?

Wat is Koningsdag?

Koningsdag is een nationale feestdag in Nederland waarop we de verjaardag vieren van Willem-Alexander. Sinds 2014 gebeurt dat op 27 april. Op deze dag bezoekt de koninklijke familie traditioneel een Nederlandse gemeente, dit jaar is dat Dokkum, en staat het land in het teken van feest, tradities en nationale verbondenheid.

Hoe is Koningsdag ontstaan en wat betekent een constitutionele monarchie?

De oorsprong van Koningsdag ligt in 1885, toen Prinsessedag werd gevierd voor de verjaardag van Wilhelmina. Later werd dit Koninginnedag en sinds 2014 Koningsdag.

Nederland is een constitutionele monarchie. Dat betekent dat de koning staatshoofd is, maar geen politieke macht heeft om zelfstandig beslissingen te nemen. Die macht ligt bij de regering en het parlement.  De koning heeft vooral een ceremoniële en verbindende rol.

Koningsdag en burgerschap in het onderwijs

Koningsdag is een mooi moment om met leerlingen in gesprek te gaan over democratie, tradities en nationale identiteit. Leerlingen kunnen onderzoeken wat de rol van het Koninklijk Huis is, waarom we deze dag vieren en hoe dit past binnen een democratische rechtsstaat. Zo ontdekken zij niet alleen hoe Nederland is georganiseerd, maar ook wat hun eigen rol daarin kan zijn.

NPO Kennis heeft een collectie gemaakt over het Nederlandse koningshuis, met onder andere story’s, artikelen en quizzen. Bekijk de collectie hier.

Lesmateriaal

Er zijn diverse educatieve bronnen beschikbaar voor leraren die dit thema willen behandelen. Door gebruik te maken van deze materialen kun je Koningsdag effectief integreren binnen je lessen in aanloop naar deze dag, waardoor leerlingen een dieper begrip krijgen van nationale tradities, Nederlandse staatsinrichting en hun eigen rol als actieve burgers binnen de pluriforme samenleving.

  • ProDemos – Leve de Monarchie!
    In deze lesmodule maken leerlingen zelf een nieuwe grondwet en debatteren over deze nieuwe grondwet. Leerlingen leren de kenmerken van een staatsbestel met een erfelijk koningschap en een presidentieel stelsel.
  • Schooltv – Het verhaal van Oranje-Nassau: Koning Willem III
    Een educatieve video die het leven en de rol van Koning Willem III belicht, met aandacht voor de beperkingen van zijn macht na de Grondwet van 1848. De video toont hoe de macht van de koning afnam en het parlement meer invloed kreeg, en bespreekt de toekomst van de monarchie. Leerlingen krijgen inzicht in de historische ontwikkeling van de constitutionele monarchie en de verschuiving van macht naar het parlement.
  • LessonUp
    LessonUp is een online leerplatform waar je interactieve lessen kunt vinden. Ze heeft een volledige lesbibliotheek. Bekijk andere lessen via LessonUp over Monarchie en Koningsdag.

 

Blijf op de hoogte!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Meld je aan!

 

Blijf op de hoogte!

Schrijf je net als 7200 andere
onderwijsprofessionals in voor
onze nieuwsbrief

"*" geeft vereiste velden aan

Selecteer één of meerdere sectoren*