Politiek en Recht

Verkiezingen 2026

Op deze themapagina vind je lesmateriaal, achtergrondinformatie en praktische tips over verkiezingen in Nederland — ideaal voor gebruik in de klas of als verdieping binnen het burgerschapsonderwijs.
Naar ‘Verkiezingen’

Vier de vrijheid

Hier vind je tips en informatie om het thema ‘Vrijheid’ te bespreken tijdens burgerschapslessen.
Naar ‘Vier de Vrijheid’

Uitgelicht onderwerp Macht en besluitvorming

Waarom politici hun belofte niet (kunnen) nakomen – het poldermodel (NOS op 3)

Gaat er iets terechtkomen van de beloftes die alle politieke partijen in een verkiezingstijd gedaan hebben? Waarom die zo vaak niet uitkomen, komt door een typisch Nederlands dingetje: het poldermodel.
Hoe dat zit, wordt uitgelegd in deze video.

Uitgelicht onderwerp Individu en groep

Polarisatie of democratie? (Nieuw Wij, 2023)

Nieuw Wij, een platform dat verbinding en de kracht van onderlinge verschillen voorstaat, deelt in een serie van vijf artikelen, geschreven door filosoof Maurits in ’t Veld een visie die de democratie behoudt én het algemeen belang veilig stelt.
Lees de artikelen over polarisatie en democratie.

Uitgelicht onderwerp Macht en besluitvorming

Hoe denken mbo-studenten over democratische innovaties? Rathenau Instituut, 2023)

Lees het rapport van het Rathenau Instituut. Er werd gesproken met zo’n zestig studenten van verschillende mbo-opleidingen over het functioneren van de democratie. Daarbij ging het ook over manieren om hen meer bij de politiek te betrekken via bijvoorbeeld een burgerforum, referendum of digitaal platform.
Naar het rapport

Uitgelicht onderwerp Maatschappijvisies en maatschappelijke vraagstukken

Een weerbare cultuursector in tijden van polarisatie (Instituut Verwey Jonker, 2026)

De cultuursector krijgt steeds vaker te maken met spanningen en polarisatie. Het Verwey‑Jonker Instituut onderzocht hoe instellingen hiermee om kunnen gaan en toch ruimte houden voor artistieke vrijheid, veiligheid en verbinding. Deze handreiking laat zien hoe (cultuur-)organisaties bewust en waardegericht kunnen handelen; een helder voorbeeld van omgaan met maatschappelijke spanningen binnen onze democratische samenleving.

Naar het onderzoeksrapport

Uitgelicht onderwerp Macht en besluitvorming

De ProDemos Podcast (ProDemos)

Als ‘Huis voor democratie en rechtsstaat’ legt ProDemos o.a. uit wat de spelregels van de politiek zijn en wat je zelf kunt doen om invloed uit te oefenen. In deze podcasts gaat het over actuele én tijdloze thema’s, altijd met een link naar de democratie en rechtsstaat.
Naar De ProDemos podcast 

Uitgelichte onderwerpen Macht en besluitvorming

Bezoek een rechtbank (ProDemos)

ProDemos biedt een indrukwekkende ervaring voor studenten, het bijwonen van een zitting in de rechtbank. Vaak gecombineerd met een gastles ‘Rechtspraak’. Meer informatie vind je hier

Échte democratie op school? Ontdek het Schoolberaad (Bureau Burgerberaad)

Een schoolberaad maakt de school tot een échte democratische oefenplaats. En het maakt van studenten betrokken burgers die weten hoe ze verschil kunnen maken. Ze leren omgaan met verschillende perspectieven en belangen. Tegelijkertijd levert het schoolberaad frisse ideeën en breed gedragen oplossingen op waar de hele school van profiteert. Zo groeit niet alleen de student, maar ook de school.
Meer informatie

Jouw Stem, Jouw Invloed (The Next Step Academy)

De politiek lijkt soms ver weg. Vaak ook voor jonge mensen met een mbo-opleiding. Bij The Next Step Academy leer je als student hoe je zelf invloed kunt uitoefenen, in je buurt, je stad of zelfs het land.
Naar de website van The Next Step Academy

Formatiespel (ProDemos)

In dit onderhandelingsspel ervaren je studenten hoe dat gaat. Tijdens het spel vormen ze politieke partijen en gaan ze met elkaar in gesprek om coalities te vormen. Het spel is online gratis te verkrijgen. Er is ook een fysieke versie die kan worden aangeschaft in de webshop van ProDemos.
Meer informatie over het spel

Klassenbezoek@Gemeentehuis

Tijdens Klassenbezoek@Gemeentehuis van ProDemos kruipen je studenten in de rol van raadsleden en nemen ze (fictieve) besluiten voor hun gemeente. Ze gaan met elkaar in debat en komen erachter hoe ze hun standpunt moeten bepalen en hoe politieke besluitvorming werkt. Ook leren ze meer over de rollen van raadsleden, fracties, wethouders en burgemeester. Meer informatie

Cool Politics (Young Society)

Een interactieve workshop waarin studenten kennismaken met de basis van de Nederlandse politiek. Ze ontdekken hoe het politiek systeem werkt, welke rollen verschillende instituties hebben en ervaren op een laagdrempelige manier wat politieke deelname betekent. Ook vind je andere (praktische) workshops rond het onderwerp Democratie en rechtsstaat (zoals 18+ en dan? en Debattle) én vrijheid van meningsuiting (Say What!).
Meer informatie

Praktijkvoorbeeld: De school als oefenplaats (Expertisepunt Burgerschap VO)

Het Expertisepunt Burgerschap heeft voor het voortgezet onderwijs een zeer nuttige pagina ontwikkeld met informatie en tips over hoe je op school een omgeving creëert waarin leerlingen op respectvolle wijze leren hun meningsverschillen te uiten: De school als oefenplaats. De voorbeeldfunctie van de docent en het bevorderen van een verdraagzame houding staan hierbij centraal. Hoewel geschreven voor het voortgezet onderwijs, is deze pagina ook zeer bruikbaar voor het mbo.

Bekijk de pagina hier